زندگی همیشه شاد - اموزش زبان شیرین ترکی

زندگی همیشه شاد - اموزش زبان شیرین ترکی - خدایا یاریم کن تا همه جا بذر عشق و محبت بیفشانم

 
 
تاريخ :  پنجشنبه هفدهم آذر ۱۳۹۰
post
نويسنده :  فـــــــــروغ
تاريخ :  دوشنبه دوم آبان ۱۳۹۰
post
نويسنده :  فـــــــــروغ

 وطن حسرتی

 سندن آیری دوشه ری باغریم اولوب قان وطنیم

من سنین وورغونونام ، سئوگیلی جانان وطنیم

قوش قانادلا اوچاری ، منده سن ایلن اوچورام

 اورتانی کسدی یامانداغ کیمی هیجران وطنیم   

مهربان بیر آنا تک ،سن منه لایلای چالدین

کؤچری اولدو آنام تکجه منه سن قالدین

سن آزادلیق دییه ،مشروطه دئییب سن آلدین

<ستارین> نسخه سینه قالمیشام حیران وطنیم

سن بؤیوتدون قوجاغیندا نبی تک اصلانلار

<بابکی> ،<روشنی> ، مینلرجه ایگید قافلانلار

توپلاسام شعریمه لازیمدی یازام دیوانلار.

سن شرفسن منه ای تاریخ دوران وطنیم .

چوخ خمار گؤزلو باخیش قصد ائدیب آلسین جانیمی

وئرمه رم دنیایا ،تبریزلی دلی جیرانیم ،

قویمارام اووچولاری ، اوولویا شوخ طرلانیمی

لاییق اولسام ائدره رم جان سنه قربان وطنیم

سازیمین نغمه سی سن ،آرزولارین جنتی سن

دیلیمین ازبری سن ، ائل اوبانین شوکتی سن

سن لاچین لار دیاری ،بابکیمین مسکنی سن

وئرمه دین یادلارا باج ،سن اوج آلانسان وطنیم

سن اگر بیر شمعیدین ، منده سنه پروانه ،

من کرم تک دؤزه رم اصلیم ایچون هیجرانه

لیلی ایسترسه وئرر قیس جانین مردانه

من سنین یوسفینم ،سن منه کنعان وطنیم

چال وصال ماهنی سینی ، قوی اوخوسون ائللریمیز

ایلک باهار نغمه سینی ،قوی اؤته بولبولریمیز ،

بیر بولاقدان سو ایچیب اودلو بو نیسگیل لریمیز

بو وصیتی یازیب – کؤچدی <سلیمان > وطنیم 

آهیمی حبس ائله ییب ، سینه نی حسرت دارادی .

باخار سان جان ائویمه ، هیجران الیندن یارادی

حسرتیم سانکی منیم سئل لر آپارمیش سارادی

اولماسان سن نییه لازیمدی منه جان وطنیم

من وصال عشقینه ، هیجرانینه داغ تک دؤزرم .

خیالیملا آراییب ؛چای قیراغیندا گزه رم

او اؤتن چاغلاریمی ،گؤز ببه گیمده دوزرم

داغلاری گوللو – چیچکلی ،سویو درمان وطنیم

بیزیم ائل لرده بؤیوک حرمت ائدرلر قوناغا

کیمسه باشماقلی گیرنمز سوپورولموش اطاغا

الی بوش اولسادا ،میهمانه گئدر جان صداغا ،

قوچ قیرار ؛یاللی گئدر، سفره سی الوان وطنیم

من گونش جارچیسی ، آیدین سحرین وورغونویام

من قارانلیق قنیمی ،  من بو یولون یورغونویام

یاراماز لارلا ایشیم یوخ ،قانانین من قولویام

روشنم چکمرم ال . نازلی نگاردان وطنیم 

دیلیمی گر کسه لر ،بیل کی دوداقلار دیل اولار

دوداقی گر تیکه لر بیل کی باخیشلار دیل اولار

اویالار گؤزلریمی ، بیل کی آیاقلار دیل اولار

دوشمه رم عشق یولوندا من آیاقدان وطنیم

بو نه دیر کنده گئدر کن نه قاتیق وار نه کره

نه اکن وار نه بیچن هامی کؤچور لر شهره

گوجو چاتمیر آتینا ، قمچی ویریر هی یه هره

قورخورام بؤیله گئدر سه ، ائده عصیان وطنیم

دیشلریم ساز چالیری ،ساچلار آغاردی بیلیرم

عمرومون سون چاغیدی ، شاختادی قاردی بیلیرم

اوجا داغلار بزگی ، قاردی – بوراندی بیلیرم

آت بئلینده هجریم دوغدی ار اصلان وطنیم

چوخ یئیین گئتمه <چای اوغلو > ،نفسین تنگه دوشه

دوستلارین داردا گؤررکن ، کناریندا ن سوروشه

باخاراق آغ ساچینا ،نازلی ، صنم یان اؤتوشه

                                  من کؤچر کن ، تکی سن یاده سالانسان وطنیم

بهروز دولت ابادی (چای اوغلی)



:: موضوعات مرتبط: اموزش زبان شیرین ترکی، شعرهای ترکی
تاريخ :  شنبه سی ام مهر ۱۳۹۰
post
نويسنده :  فـــــــــروغ

تورک دیلیآذربایجان تورکجه سی- یئتمیش میلیون ایرانین سیاسی جغرافییا سیندا یاشایان جمعیتی نین اوچده بیریندن چوخ دانیشیلان دیلی دیر. منتها حقوقی چتین لیکلره گؤره  ایندی ائلییه بیلمیر تؤرندییی مشکلی حل ائتسین مدرسه لرده - ایستر قانون اساسیدا قید اولونموش حدینده آنا دیل ایلن اؤیرنمه اجرایا کئچیریلمه ییب دیرتورک استانلاریندا بو دیلده یازیپوزودان خبر یوخدور بو علت مختلف لهجه لرین یارانماسینا ویاییلماسینا  سبب اولور واولاجاق عوضینده همسان سازلیغینا (هامی نهایتده فارساولمالیدیلار) هر ایل او استان لاردا وحتی تهرانین اؤزونده هزینه لر قویولونور برنامه لرکئچیریلیربئله بیر وضعییت ده معلوم دیر کی اؤز ایچینده واحد بیر ادبی دیله مالیک اولابیلمییه جکدیر .

بونلارین هامیسیندان عمده ایراندا زردشتی لار  یهودی لر ارمنی لر اقلیت ساییلیرلار بیز گؤروروک ارمنیلرین اؤزلرینه رسمی گونده لیک روزنامه لری واردیر- آلیک- آدیندا کی تهرانین مرکزینده وشمالیندا یاییلیر عوضینده سایر قوملارین روزنامه لری یوخدیر دلیلی آیدین وایضاح وئرمه یه احتیاجی یوخدی واودا بو دور کی اصلا بیز اقلیت ساییل میریق بیز حله حقوقی مسئلیه ایسته میریک گیریشک حقوقون اجراسینا وچاتیشمازلیغینا وارد اولاق اوندا قادر اولابیله ریک اولیه  حقیمیزدن دفاع ائدک یوخسا آلتدا قالانلادانیق.بیزیم قومیتی میز مسلمان لیغیمیزین ایچینده ایتیپ – باتیپ اگر بیر دقت اولونسا گؤرونور کی اودا یالان دیر. دوز اولسا بو یئکه لیده تهرندا بیر دانا سنی مسجدی گرک اولا . مدنی مسئله نی

ادمه سی واردی لطفا نظر وئریز

آراز قارداشیم


:: موضوعات مرتبط: شعرهای ترکی، اموزش زبان شیرین ترکی
تاريخ :  سه شنبه بیست و ششم مهر ۱۳۹۰
post
نويسنده :  فـــــــــروغ
[تصویر:  Emzaaaaaaa.gif]
آنا یوردوم ، اذربایجان
 
بیر اوشاغام، آنام ســـن ســــن

خسته اولسام، داوام سن سن

آغاج اولسام،هاوام ســــن سن

اورک ائــــویم سنســـیز تــــالان

آنا یوردوم،آذربایجان 


جئیران اولسام ، سن داغیمسان

بولبول اولسام،سن باغیمســــان

سونبول اولسام،تورپاغیمـــــسان

ســــرین سولار،سندن آخـــــان

آنا یوردوم،آذربایجان


آغ بـــــــولوتلار، یور قانیندی

مـــــرد اوغوللار قوربانیـندی

یول گورسدن ، قورآنینـــدی

دوشمن لری ، درده سالان

آنا یوردوم،آذربایجان


من آرازام ، ســن خزرسن

آغیزلاردا، چوخ گـــــزرسـن

هر آفت دن ، بر حذر سـن

قار-یاغیشلار ، سنه یاغان

آنا یوردوم،آذربایجان


قول-قانادیم ، هوسیم سن

یورولمایان ، نفسیم ســـن

من اوره یم ، قفسیم سن

منه دایاق ، کومــک دوران

آنا یوردوم ،آذربایجان


من قوش اولسام ، سن پریم سن

زرگـــــر اولسام ، ســـن زریم سن

عاشیق اولسام ، دیل بریم ســـن

عاشیق لری ، ســــای سیز اولان

آنا یوردوم ،آذربایجان


گوزَللــــــرین ، گوزَلی ســـن

داد لی-دوزلـــو مزه لی سن

شاعیرین شعر ، غزلی سن

آدین سنـین ، دیلــــده قالان

آنا یوردوم،آذربایجان
 [تصویر:  Emzaaaaaaa.gif]


:: موضوعات مرتبط: شعرهای ترکی، اموزش زبان شیرین ترکی
تاريخ :  پنجشنبه بیست و یکم مهر ۱۳۹۰
post
نويسنده :  فـــــــــروغ
                                                                    اورمی گؤلی 

اورمی گؤلی قورودانین شیل اولسون         یاتاق یاتسین هر بیر گونی ایل اولسون

اللرده دورانسین قبری تیل اولسون            وجودی باغ - باغچامیزا زیل اولسون

                               

                                 کوراولسون گؤزلری ایشیق آلماسین

ع                                آدی باتسین تاریخیمده قالماسین


 

منیم تیلیم گئجه -گوندوز قان آغلار              اوزون توتار داغ دره یه یان آغلار

دریا دئییب هارای چکر جان آغلار                خان تختینده سو آختاران خان آغلار

                               تیلین دوشسون مین بیر دردی جانینا

                                 چیبان چیخ سین  گؤزلرینه   یانینا 

الو چکیر چؤل کؤشنی سوسوزدان                 آلاجاقدیر انتقامین قودوزدان

قالمیری بیر  باغی سالم  اوتوزدان                   قورویوب باغچالار سپیلمیش دوزدان

                                      باعثی نین  قاپّاجاسی  یاپیلسین

                                     ناجاقینان قول بوداغی چاپیلسین

اورمی گؤلی منطقه نین گؤزیدی                   شنلیک وئرن منطقه یه اؤزیدی

گؤزل لیق بسله ین گؤزل سؤزیدی                یالان یوخ بو سؤزده نقشه اوزیدی

                                   هاردا گؤرسم عکسین قاداسین آللام 

                                   دلرم   آدینی     بوینوما     ساللام 

گئتمه دیم تایخه قیسّالسین سؤزوم                یازیردیم یادگار یاشالدی گؤزوم

طاقتیم تاق اولدی قالمادی دؤزوم                    آذربایجان سنه قوربانام اؤزوم

                                قریش __ قریش   تورپاقوی   یالارام

                                  سن اولماسان بس من هاردا قالارام 

جان دئمیشم جانان یولون آتمارام                      گئجه - گوندوز یوخوم گلمز یاتمارام

آذر  آدین    آیریسینا       قاتمارام                     تمام  استانلارا  سنی  ساتمارام 

                                   شیدالیغین شیداسینا جان دئدیم

                                    الولاندی جیز ها __ جیزا یان دئدیم

15/ 90/6/



:: موضوعات مرتبط: اموزش زبان شیرین ترکی، شعرهای ترکی
تاريخ :  پنجشنبه بیست و یکم مهر ۱۳۹۰
post
نويسنده :  فـــــــــروغ
                                            اورمی گؤلی 

اورمی گؤلی قورودانین شیل اولسون       

یاتاق یاتسین هر بیر گونی ایل اولسون


اللرده دورانسین قبری تیل اولسون          

وجودی باغ - باغچامیزا زیل اولسون


 کوراولسون گؤزلری ایشیق آلماسین

آدی باتسین تاریخیمده قالماسین


 

منیم تیلیم گئجه -گوندوز قان آغلار            

اوزون توتار داغ دره یه یان آغلار


دریا دئییب هارای چکر جان آغلار             

  خان تختینده سو آختاران خان آغلار


  تیلین دوشسون مین بیر دردی جانینا

 چیبان چیخ سین  گؤزلرینه   یانینا


الو چکیر چؤل کؤشنی سوسوزدان              

  آلاجاقدیر انتقامین قودوزدان


قالمیری بیر  باغی سالم  اوتوزدان                 

قورویوب باغچالار سپیلمیش دوزدان


  باعثی نین  قاپّاجاسی  یاپیلسین

   ناجاقینان قول بوداغی چاپیلسین


اورمی گؤلی منطقه نین گؤزیدی                 

شنلیک وئرن منطقه یه اؤزیدی


گؤزل لیق بسله ین گؤزل سؤزیدی              

یالان یوخ بو سؤزده نقشه اوزیدی


  هاردا گؤرسم عکسین قاداسین آللام

دلرم   آدینی     بوینوما     ساللام


گئتمه دیم تایخه قیسّالسین سؤزوم              

یازیردیم یادگار یاشالدی گؤزوم


طاقتیم تاق اولدی قالمادی دؤزوم                  

آذربایجان سنه قوربانام اؤزوم


  قریش __ قریش   تورپاقوی   یالارام

  سن اولماسان بس من هاردا قالارام


جان دئمیشم جانان یولون آتمارام                    

گئجه - گوندوز یوخوم گلمز یاتمارام


آذر  آدین    آیریسینا       قاتمارام                   

تمام  استانلارا  سنی  ساتمارام


  شیدالیغین شیداسینا جان دئدیم

الولاندی جیز ها __ جیزا یان دئدیم

15/ 90/6/



:: موضوعات مرتبط: اموزش زبان شیرین ترکی، شعرهای ترکی
تاريخ :  چهارشنبه بیستم مهر ۱۳۹۰
post
نويسنده :  فـــــــــروغ

درد لریمی د ئییم بیر - بیر

بیل! باشینا دولاندیغیم

باغلانیب دیر اللی ایل دیر -

دیل،باشینا دولاندیغیم

                                               گئجم قارا،گونو م چن دیر،

                                            آ جی قیشدیر سویوق تندیر.

                                              بم دئییرم،قده غندیر -

                                             زیل،باشینا دولاندیغیم.

غم باده سین  ایچه - ایچه

گونوم اولوب قاراگئجه.

حسرت چکدیم نئجه - نئجه

ایل،باشینا دولاندیغیم.

                                            آیلار،ایللر قان آغلاییر

                                           دیزلرینی قوجاقلاییر،

                                           شاعر اوغلون سوراغلاییر

                                          ائل،باشینا دولاندیغیم

دینله قوهوم - قارداشینی؛

((قافلانتی)) نین یاد داشینی.

سن - آغلاما،گؤز یاشینی

سیل،باشینا دولاندیغیم




:: موضوعات مرتبط: اموزش زبان شیرین ترکی، شعرهای ترکی
تاريخ :  چهارشنبه بیستم مهر ۱۳۹۰
post
نويسنده :  فـــــــــروغ
الو چکیر چؤل  کؤوشني سوسوزدان 

آلاجاقدیر انتقامین قودوزدان


قالمیری بیر باغی سالم اوتوزدان

قورویوب باغچالار سپیلمیش دوزدان


باعثی نین قاپّاجاسی یاپیلسین

ناجاقینان قول بوداغی چاپیلسین


اورمی گؤلی منطقه نین   گؤزويدو

شنلیک وئرن منطقه یه  اؤزويدو

گؤزلليک بسله ین گؤزل سؤزویدو 


یالان یوخ بو سؤزده نقشه اوزویدو 

هاردا گؤرسم عکسین قاداسین آللام

دلرم آدینی بوینوما ساللام


گئتمه دیم تایخه.....قیسّالسین سؤزوم

یازیردیم یادگار یاشالدی گؤزوم 


طاقتیم تاق اولدو قالمادی دؤزوم 

آذربایجان سنه قوربانام اؤزوم


قاریش __ قاریش تورپاقوی یالارام 

سن اولماسان بس من هاردا قالارام


جان دئمیشم جانان یولون آتمارام

گئجه - گوندوز یوخوم گلمز یاتمارام


آذر آدین آیریسینا قاتمارام

تمام استانلارا سنی ساتمارام


شیدالیغین شیداسینا جان دئدیم

الولاندی جیز ها __ جیزا یان دئدیم



:: موضوعات مرتبط: اموزش زبان شیرین ترکی، شعرهای ترکی
تاريخ :  پنجشنبه سی و یکم شهریور ۱۳۹۰
post
نويسنده :  فـــــــــروغ

مقدمه : برای نگارش زبانهای مختلف ترکی درطول تاریخ الفباهای مختلف: الفبای اورخون ، اویغور، عربی, عبری، لاتین و سیریلینگ بکار گرفته شده‌است. پس ازاسلام ترکان نیزمانند سایر اقوام مسلمان خط عربی را با تغییراتی درآن، پذیرفتند که این خط، اکنون در ایران استفاده میشود. دراین پست نگارش زبان ترکی با الفبای عربی (فارسی) را آورده ایم امید است مورد استفاده قرارگیرد.

تقسیم بندی حروف الفبا: هر زبانی ازمجموعه کلمات و هر کلمه از ترکیب حروف و صداها تشکیل می گردد. این حروف و صداها در همه زبانها درحالت کلی به دو دسته عمده تقسیم می شوند: حروف صدادار (مصوت، صائت ، آوا) و حروف بي صداها (صامت، گنگ).

 از32 حرف(یازاچ) زبان ادبي تركي با القبای عربی(فارسی) 23 تاحرف بی صدا یا صامت (سس سيزلر) و 9 تا حرف دیگر صدادار یا مصوت (سسلي لر) هستند.

حروف بي صدا (صامتها): حروف بيصدا درترکی باحروف الفباي عربي (فارسی) شامل 31 حرف و 1 حرکت است. تلفظ حروف بي صدای ترکي با رسم الخط عربي، بسيار شبيه تلفظ انها در رسم الخط زبان فارسي مي باشد. درزبان ترکی، حروف ( ب، پ، ت، ج، چ، خ، د، ر، ز، ژ، س، ش، غ، ف، ق، ك، گ، ل، م، ن، و، ه، ي)حروف بی صدا هستند.

ازلحاظ آواشناسی، حروفی بی صدای ترگی (صامتها)، صداهایی هستند که با برخورد دو عضو دهان تلفظ می شوند و در هنگام تلفظ آنها، جریان هوای حلق به مواضعی چون لبها ، دندانها ، لثه ها و ... برخورد میکند. این حروف بدون کمک این مواضع نمی توانند ادا شوند و برای تلفظ به همراهی حروف صدادارنیازمندند . درجدول زیرحروف بی صدای ترکی با ذکرمثال آورده شده اند.

شکل حرف بی صدا – مثالها

ب : بوغاز(گلو)، بیر(یک)، بئش(5)، بابا

پ : ساپ(نخ)، پالچیق(گل)، پارا(پول)، قاپاق

ت : ات(گوشت)، تالان(غارت)، تورک، توپراق(خاک)

ث : ثاواب(ثواب)(مخصوص کلمات عربی) ثابیت

ج : اوجوز(ارزان)،آج(گرسنه)، جیران، جوجه

چ : آچار(کلید)، کءچی(بز) چوخ(زیاد)، چیچک

ح : حورمت(احترام)(مخصوص کلمات عربی)

خ : سیخماق(فشاردادن)، اخیش(جریان)، خالق، خان

د : دورنا(درنا)، دیل(زبان)، دیش(دندان)، دوز(نمک)، داغ(کوه)

ذ : ذلیل(ذلیل) (مخصوص کلمات عربی)، ضربه

ر : قورخونج(ترسناک)(این حرف درترکی دراول کلمه و اول بخش نمی آید)

ز : آز(کم)، یاز(بنویس، بهار) ، آراز

ژ : اژدر(اژدر)، اژان(پاسبان) ژورنال(مجله) ژاله (حرف"ژ" اصلیت ترکی ندارد)

س : سس(صدا)، سرکی(ذلت)، ساباح(فردا)، سو(آب)

ش : یاش(مرطوب)، اشریم(خاکریز)، شور

ص : اصیل(اصیل) (مخصوص کلمات عربی)

ض : اضطراب(اصطراب) (مخصوص کلمات عربی)

ط : اضطراب(مخصوص کلمات عربی)

ظ : تظاهور(نمود) (مخصوص کلمات عربی)

ع : اعلا(عالی)(مخصوص کلمات عربی)

غ : اغلاماق(یغلاماغ)(گریه کردن)، داغ

ف : فاتما (فاطمه)، فیل، فاروج، فیظولی

ق : قاشیق(قاشق)، بوشقاب(بشقاب) ، قورد(گرگ) ، قارا (سیاه) قوش(تلفظ این حرف معادل "گ"فارسی درکلمات "گاو" و "گوسفند"است.)

ک : یئمک (خوراکی)، کسیک(بریده) کؤک (ریشه)، کاتا (بزرگ)، کشیک(مرد)

گ: گوروش(دیدار)،گیرش(مقدمه)، گول(استخر) (تلفظ این حرف معادل "گ"فارسی درحالت مفتوح (گرم) و مکسور(گرامی) و ساکن(جنگ) می باشد)

ل : اولوم(مرگ)، دیل(زبان)، لاچین

م : سوموک (استخوان)، سامان(کاه)، مارال

ن : سن(شما)، اون(ده)، ناچاغ (مریض)، نه نه، نار

و : وور(بزن)، اوو(شکار)، وطن، اوغلان(پسر)، اوشاق(بچه)، اویان(بیدارشو)

ه : هاچان(چه وقت)، هارا (کجا)

ی : یو(بشور)، آی(ماه)، یاخشی(خوب)، یالان(دروغ)، یارا (زخم)، یئر(زمین)، یول(راه)

حروف صدادار( مصوتها ) :

 زبان تركي از لحاظ حروف صدادار يا مصوتها، كاملترين صداها را در ميان زبانهاي دنيا داراست. این حروف، درنحوه نوشتن، خواندن و حتي فراتر ازآن درنحوه تشكيل كلمات و جمللات تركي بسيارحائز اهميت هستند و نقش بسيار مهم در انسجام، زيبائي ، واژه سازي، تركيب باپي افزوده ها و ... دارند، طوريكه عده اي را نظر براين است كه زيبائي و شيريني زبان تركي به همين قوانين حاكم برمصوتهاست.

 چنانچه می دانیم در زبان عربی ( فارسی) شش مصوت کوتا و بلند دارپم که با اعراب(فتجه ، کسره و ضمه ) نشان می دهند. اما در زبان ترکی تعداد مصوتها نه (9) ‏تاست که با الفبای عربی( فارسی) به این ترتیب " آ، او، اؤ، اوٌ، اوْ، ائـ ، اَ ، ايـ ، ايْـ." نشان داده می شوند که ازميان آنها شش حرف داراي معادل عربی (فارسي) (آ، او، ای، اَ ، اِ ، اُ ) مي باشند و سه حرف دیگر ( اوٌ ـ اؤ ـ ائـ ـ ايْـ ) مخصوص زبان تركي هستند و در عربی(فارسي) معادلی برای آنها وجود ندارد. اگر كلمات دخيل عربي(فارسي ) را هم درنظر بگيريم ، درتركي به دوازده مصوت تكلم مي شود. چرا كه در تركي دو نوع صداي «آ» بصورت كوتاه (آلاجاق) و بلند (آرامش) تلفظ مي شود. به همين ترتيب براي صداهاي «اي» و «او» مي توان دو نوع صداي بلند و كوتاه ذكركرد. البته در اين اینجا به اين سه مورد صداي عاريتي يا دخيل اشاره اي نمي كنيم و تنها به نه صداي مخصوص تركي بسنده مي كنيم. بدین ترتیب حروف الفبای ترکی 40 حرف میشود، اماچون حروف صدادا رفقط با یک حرف" ا " نوشته شده و بقیه با ترکیب یک یا چند حرف و علامت ساخته می شوند. اگرحروف مخصوص زبان عربی را ازالفبای ترکی حذف شوند(همانطورکه دررسم الخط لاتین متداول است) درمجموع تعداد کل حروف الفبای عربی برای ترکی 32 حرف می گردد. بعنوان مثال درج علامت همزه "ء" در روی "و" صدای"وء " و در روی " ئـ " صدای کسره عربی (فارسی) و هردوی آنها دراول کلمات بصورت "اوء " و " ائـ " نوشته می شوند. همینطور حرف " ه " بصورت "ه" و " ـه " صدای فتحه را می دهد. همچنین ترکیب "ا" با" ی" صدای "ای" عربی (فارسی) را می دهد مانند صدا "ای" در کلمات ترکی (دیل ، میخ، قیر) که در وسط و آخرکلمه "ا" حذف می شود. به همین ترتیب، ترکیب "ا" با"و" صدای "او " می دهد. مانند صدای "او " در کلمه فارسی اتاق و صدای "او" در کلمه فارسی(خون ) و صدای " اؤ " درکلمات ترکی(اؤرک ، دوز، سوزمه) که هرسه ترکیب در وسط و آخر کلمات بدون "ا" نوشته می شوند.

ازمشخصات حرکتی زبان و آواشناسی درهنگام تلفظ حروف صدادار یا مصوتها (سسلي) ، به حروف و صداهایی گفته می شوند که درهنگام تلفظ  آنهاجریان هوای حلق به مواضعی چون لبها ، دندانها ، لثه ها و ... برخورد نکند. ‏در هنگام تلفظ این حروف(مصوتها)، هوای خارج شده از ریه ها بدون برخورد با مانعی به بیرون می آید و گلو، زبان و لب مانعی برای خروج صدا ایجاد نمی کند و صدا بدون برخورد با هیچ مانعی به بیرون می آید، ولی در 23 حرف بی صدای دیگر هنگام تلفظ حروف، صدا با موانعی برخورد می کند.

 تفاوت دیگر این دو گروه درآن است که حروف صدادار به تنهایی قابل ادا کردن هستند ولی حروف بی صدا باید همراه یک حرف صدادار ادا شوند. برای مثال درتلفظ حرف او/ O هیچ مانعی بر سر راه هوای خارج شده نیست، اما در تلفظ حرف ب/ B لب مانع خروج هوا می شود و نیزحرف او/ O به تنهایی ادا می شود ولی حرف ب/B باید همراه یک حرف صدادار(یا اعراب) که معمولا (ı) هست ادا می شود.

برای درست خواندن و درست نوشتن زبان ترکی بایستی ابتدا با مصوتهای ترکی آشنا شویم. قسمت بعدی به توضیح و چگونگی تلفظ اصوات صدادار می پردازیم.

1- آ ، ا (Â) : در کلماتی مثل: کاغاذ (کاغذ) ، آت (اسب) ، آتا (پدر) ، قار = برف، داش = سنگ، آلتی=(6) و آغلاماک= .....،

 2- ‏او ، و ، ـو (u) : درکلماتی مثل : دوز (نمک) ، اولدوز (ستاره) ، ‏سو (آب) ، اوزون (دراز( ، بولاق (چشمه) اوزاق = دور، اون = آرد، سو = آب،  توتماق = گرفتن، وورماق = كتك زدن، سوواماق = ديوار را كاه گل كردن، یوز=(100)

3-‏ ایـ ، یـ ، ی ( i ) مثل : دیل (زبان ) ، دیش)دندان) ، بیر (یک) ، بیزی (ما را) ، بیتمک (روییدن) ، اینگه = اینه (سوزن) ، ايلان = مار، ديل = زبان، بيز = ما، ديري = زنده، بیر=(1)

4- اَ ، ــَ ، اه ، ــه ، ه ( a ) مثل : اَت (گوشت) ، گَل (بیا) ، اه و ) خانه ) ، اه یه (صاحب ) ، ده وه (شتر) ، سکگیز=(8)

5- ایـْ ، یـْ ، یْ ( Î ) درهنگام تلفظ این مصوت بخش خلفی و وسطی زبان به طرف سقف دهان بالا می آید و قسمت پیشین زبان در بن دندانهای جلویی جا می گیرد . مثل : ایْلدیْریْم (صاعقه، رعدو برق) ، آرّیْق (لاغر)، چاهیْ (چای) ، یاریْ ( نیمه ،نصفه ) ، یاغیْ (سرکشی و یاغی) ، آچيْق = باز، باليْق= ماهي، قيْز = دختر، يانيْق =سوخته، ایمان=ایمان، ایلگی=رابطه ، ایرماک= ......، آلتی =....

6- ائـ ، ئـ ، ئ ( ë ) این مصوت که کسره ترکی به شمار می رود، مثل کسره فارسی ( ــِ ) ادا می شود ، با این تفاوت که کمی کشیده تر تلفظ می گردد . مثل کلمات : ائل (قبیله ) ، بئش (پنج) ، دِئمَگ (گفتن ) ، دئ (بگو) ، یئ (بخور) ، اِلچی= خواستگار و ...

7- ‏اوْ ، وْ ، ـوْ ( o)  ‏ این مصوت هم مثل ضمه فارسی ( اُ ) است : امّا کمی کشیده تر ادا می شود مثل : اوت ( آتش ) ، بوْز (خاکستری) ، اون (عدد 10)، اونلار=.....

8- ا‏ؤ ، ؤ ، ـؤ ( ö ) در هنگام تلفظ این صدا لبها کمی مدور شده و به طرف جلو کشیده می شود، وسط زبان و بخش پیشین آن به طرف سقف دهان بالا می آید. مثل : دؤش )سینه) ،گؤز(چشم) ، گؤل (دریاچه ) ، اِؤلمَک (مُردن )، چؤل = دشت، سؤز = حرف، اؤزئم = خودم، اﯚز=.....،اﯚزلم=......دورد=(4).

9- اۆ ، ۆ ، ـۆ ( ü ) برای تلفظ این صدا لبها گرد و مدور شده و به طرف جلو کشیده می شود! قسمت پیشین زبان به پشت دندانهای پایین جلویی نزدیک می گردد.

 مثل : ا ۆز (چهره،صورت، رو) ، گۆن (خورشید) ، اۆنگۆل (سبک و کم وزن )، گوٌن = آفتاب، گوٌل = گل، دوٌز = راست، اوٌزوم = انگور، كوٌل = خاكستر، سوٌپوٌر = رفت و روب، اﺆزگون=.....اوءچ = بپر ، اوءرک= دل

نکته : مصوت هاي : اوٌ ( ü ) ، اؤ ( ö ) ، ايـْ  ( ا ) و ايـ ( i ) مخصوص زبان تركي هستند و در عربی(فارسي) وجود ندارند.

نکته : اگر درتركي خراسانی حرف  " تلفظ نمي شود، مانند (ائششگ که بصورت ائششًي = ا لاغ ) تلفظ می شود .

اعراب گذاری :

الف) طرز نوشتن فتحه( Ə ): درادبيات عربی (فارسي) نوشتن فتحه به دو شكل (  اَ  و  ــَــ  ) مي باشد ولي نگارش آن در تركي جهت سهولت خواندن و نوشتن به پنج شكل: (  اَ  ،  ــَـ  ،  اه  ،  ه  ،  ـه  ) مي باشد، كه در اول، وسط و آخر كلمه قرار مي گيرد.

1- فتحه در ابتداي كلمه :  فتحه در ابتداي كلمه بصورت (  اَ  ) نوشته مي شود، مثل ال = دست، ار = شوهر، ات = گوشت.

تذکر:

1- اگر بعدازفتحه یکی ازحروف ( و يا  ي  ) بيايد، فتحه به صورت ( اه ) نوشته مي شود مثل: اه يه = صاحب،  اه يري = كج، ده وه لي = شتردار.

2- اگر قبل از حروف ( و  يا  ي  ) فتحه بيايد و بعد از آن حرف مصوت ( آ ) قرار گيرد نيازي نيست فتحه به (اه ) تبديل شود مثل: اياز = سرد، اياق = پا.

3- اگر قبل و بعد ازحروف ( و يا  ي ) فتحه بيايد هردو فتحه به صورت ( اه ) نوشته مي شود.

2-فتحه در وسط كلمه : فتحه در وسط كلمه به شكل هاي( ـــَــ ،  ه ) نوشته مي شود. مثل: گلمك = آمدن، اوٌره ك (اوٌره ي ) = قلب، گره ك ( گره ي ) = بايد، ده يه ر= ارزش، سنه = به تو.

3-فتحه در آخر كلمه : فتحه درآخر كلمه به شكل هاي: ( ه ، ـة ) نوشته مي شود. مثل:  قره = سياه (يا بزرگ)، دده = خواهر( يا پدر) ، سرمه = پاپيچ، سنه = به تو.

بنابراین، حرف صدادار اَ (ə) در اول و آخر كلمات نوشته می شود و در وسط يك کلمه نوشته نمي شود. و در اول كلمات به صورت » ا « و در آخر کلمه به صورت »ـه ه« نوشته می شود.

نکته : در مورفم هايي كه از يك هجا كمتر هستند، اين مورفم ها با مورفم هاي قبل از خود جمع شده و به صورت واحد نوشته می شوند. مثال: ايزله‌مك ← ايزلنمك،  ايشله‌مك ← ايشلتمك.

ب) طرز نوشتن كسره ( e ) : كسره تركي به شكل هاي  ( ائـ  ،  ئـ  ،  ـئـ  ،  ئ  ) نوشته مي شود. مثل: ائل = ايل و طایفه، دئمك = گفتن، سئل = سيلاب، دئ = بگو، يئ = بخور، بئل = كمر.

كسره به صورت ( اِ  يا  ــِـ  ) از اصوات دخيل درتركي است و از زبان  عربي(فارسي) وارد زبان تركي شده است، اين اصوات وارداتي محسوب و باهمان نوع كسره نيز نوشته مي شوند مثل: دِلبر، زِندان، اِسكندر.

كسره يا هاي غير ملفوظ درآخركلمات عربي(فارسي) درتركي به صورت فتحه تلفظ مي شود.

ج) طرز نوشتن ضمّه (o) : درادبيات تركي ضمّه (  اُ  ــُ  ) كمي ضخيمتر از عربي(فارسي) تلفظ مي شود و به صورت ( اوْ ، وْ ، ـوْ  ) مي نويسند مثل: اوْدون = هيزم، دوْلماق = پر شدن، قوْل = بازو، بوْش = خالي، سوْخماق = فرو كردن.

نذکر : ضمّه يا مصوت ( اوْ ) در زبان ادبي تركي فقط در بخش هجا اول كلمه قرار مي گيرد و در بخش هاي دوم و سوم و...نمي آيد.

د) طرز نوشتن مصوت هاي مخصوص زبان ترکی :

مصوت هاي ديگري نيز موجودند كه مخصوص زبان تركي بوده و در زبان عربی ( فارسي) ملاحظه نمي شوند. مانند مصوتهای زیر :

اوٌ ( ü ) مانند: گوٌن = آفتاب، گوٌل = گل، دوٌز = راست، اوٌزوم = انگور، كوٌل = خاكستر، سوٌپوٌر = رفت و روب.

اؤ ( ö ) مانند: گؤز = چشم، چؤل = دشت، سؤز = حرف، اؤزئم = خودم.

او (u) مانند: اوزاق = دور، اون = آرد، سو = آب، دوز = نمك، توتماق = گرفتن، وورماق = كتك زدن، سوواماق = ديوار را كاه گل كردن.

 آ ـ ا (a ) مانند: آت = اسب، قار = برف، داش = سنگ.

ايـ ، يـ ، ي ( i ) مانند: ايلان = مار، ديل = زبان، بيز = ما، ديري = زنده.

ايـْ ، ـيْـ ، يـْ ، يْ( ا ) مانند: ايْلديْريْم = رعدو برق، آچيْق = باز، باليْق= ماهي، قيْز = دختر، يانيْق =سوخته.

تبدیلات: هنگام نگارش زبان تركي حروف (  ك، گ، خ، ق، غ  ) به هم تبديل مي شوند، توجه شود که دركلماتي كه آخر آنها يكي ازحروف ( ك، ق، خ ) می باشد، اگر كلمه يك هجائي باشد با (خ يا غ ) نوشته مي شوند، مثل: باغ، داغ، مئخ، چوْخ، و اگر چند هجائي باشد، با (ق) نوشته مي شوند مثل: قولاق، داياق، قوروق، شاپالاق. چنانچه ، ( ق ) بين دو مصوت قرار گيرد به ( غ ) تبديل مي شود مثل: اوْتاق که تبدیل می شود به اوْتاغي و باليق به باليغي و  قوْناق به قوناغي.

تشديد: در زبان تركي تشديد وجود ندارد ولي در بعضي از لحجه ها مشاهده مي شود مثل: دوقّوز = نُه، حامّال = حمّال، اما بعضي از كلمات از دو بخش جداگانه تشكيل شده اند كه حرف آخر اولي و حرف اول دومي يكي هستند و به صورت مشدد بيان مي شوند كه داراي تشديد نيستند و بايد بدون تشديد نوشته شوند مثل: سال و آل وقتي با پسوند لانماق تركيب مي شوند به صورت زير در مي آيند: ساللانماق، آللانماق.

نون غنّه: نون غنّه به صورت آی ان جی ( ing ) تلفظ مي شود و امروزه درتركي آذربايجان وجود ندارد ولي دربعضي لحجه هاي تركي مثل تركي قشقائي، خراسانی ، تركمني وجود دارد مثل: گئدينگ = برويد، اوْتورونگ = بنشينيد.

نکات :

1-درکلمات ترکي اصيل, هيچگاه حروف "ر" , "ژ" و "غ" (R – J – Ğ) درآغاز کلمات نمي آيند. و کلماتی که حرف اول آنها  یکی از حروف فوق باشد اصالت ترکی ندارند. (مانند ژاندارم)  به همين دليل قديمي هاي ترکزبان مثلا کلمه راديو را "ايرديو" تلفظ مي کردند. و در زبان ترکی "روس" می شود "اوروس"

 حرف"غ" دراول کلمات ترکی نمی آید و درکلمات دخیل بصورت "ق" تلفظ میشود مانند: غریب=قریب و غلبه=فلبه

2- حرف "خ" (X) نيز درکلمات چند هجايي در پايان کلمه نمي آيد. پس تلفظ صحيح کلمه "نور" ايشيق است و نه ايشيخ.

3- حرف "ع" (`) به هيچ وجه درکلمات ترکی وجود ندارد و فقط در کلمات عربي بکار مي رود.

4- درتركي خراسانی حرف  گ آن تلفظ نمي شود،مانند: (ائششگ = ائششًي = الاغ .

5-درلهجه ترکی خوراسان (K) آخر در بیشتر مناطق به ی /(Y) تبدیل می شود و برای نمونه ایپک/ ایپئ/İpək، İpəy

6- لهجه ترکي درایران سه حرف بيصدا بشتر از ترکي درترکیه دارد. حروف Xx - Qq - Əə و علامت( ' ) برای تلفظ حرف (ع ) درلهجه ترکی ترکیه وجود ندارند.

7- با توجه به اينكه كاف و قاف(ک و گ) اگر بين دو مصوت بيافتند به ترتيب به «گ ـ ي» و «غ» تبديل مي شوند ، تغييرات فوق را اگر درعبارت  «گئده جه كم» درنظربگیرید، به « گئده جه گم» و « گئده جه يم» تبديل می شود و هر دو صحيح است.


منبع:http://salariyan.blogfa.com



:: موضوعات مرتبط: اموزش زبان شیرین ترکی، شعرهای ترکی
تاريخ :  یکشنبه شانزدهم مرداد ۱۳۹۰
post
نويسنده :  فـــــــــروغ

به نام خداوند آفريننده زبانها

سلام. يورولمياسيز/ سلام خسته نباشيد

آموختن زبان شيرين تركي خيلي آسان است  آموزش زبان ترکي            

((امیدوارم بااین اموزش جزیی بتوانیدبا دوستان ترک   خودارتباط برقرار کنید ))
            راي مر ور درس( اول تا  هشتم)روي ادامه مطلب كليك كنيد ]



:: موضوعات مرتبط: اموزش زبان شیرین ترکی تبریزی، اموزش زبان شیرین ترکی
:: برچسب‌ها: اموزش زبان شیرین ترکی
خدایا،
به من توفیق تلاش
درشکســـــــــــت،
صبــــر در نومیدی،
رفتن بی همـــراه،
جهــاد بی سلاح،
کار بی پاداش،
فداکاری در سکوت،
دین بی دنیا،
عظمت بی نام،
خدمت بی نان،
ایمان بی ریا،
خوبی بی نمود،
مناعت بی غرور،
عشق بی هوس،
تنهایی در انبوه جمعیت،
و دوست داشتن
بی آنکه دوست بداند،
روزی کن.
--------------------------
از زندگی خرسند باشید،
زیرا زندگی به شما،
فرصت دوست داشتن،
عاشق شدن ،عشق ورزیدن ،
محبت کردن ،کار کردن،
نگاه کردن به طبیعت زیبا
وخیره شدن به ستارگان را
می دهد.
--------------------------
به هم رسیدن شروع است
با هم ماندن پیشرفت است
با هم کارکردن موفقیت است

 
  logo